Behandelingen - Verwijzing - Flyer en Links
Klinische toepassing fertiliteitspreservatie
Een exacte voorspelling van de kans op verminderd of niet functioneren van de ovaria na een oncologische behandeling is tot op heden niet nauwkeuring weer te geven. Lees meer.....
Verschillende variabelen spelen hierbij een rol zoals de leeftijd van de patient en het soort behandeling. Uit meerdere studies blijkt echter dat de wens tot behoud van fertiliteit voor jonge vrouwen in toenemende mate belangrijk is.Infertiliteit ten gevolge van een oncologische behandeling heeft een grote impact op de kwaliteit van leven. Het tijdig bespreken van de kans op infertiliteit en fertiliteitspreservatie opties is dan ook essentieel en wordt door de ASCO en de British Fertility Society (BFS) aanbevolen.Er zijn verschillende opties voor fertiliteitspreservatie bij vrouwelijke patienten, die bestaan uit bewezen effectieve en experimentele behandelingen ( zie tabel 1).
Afscherming van de ovaria heeft een geringe effectiviteit door beschadiging als gevolg van strooistaling. Hetzelfde geldt voor transpositie, waarbij een ovarium verplaatst wordt buiten het radiatieveld zonder onderbreking van de oorspronkelijke vasculatisatie.Hierbij zijn behalve strooistraling tevens ischaemie en cystevorming complicerende faktoren. Het verplaatsen van een ovarium middels transplantatie buiten het radiatieveld is vooralsnog beschreven in casereports. Hoewel klinisch toepasbaar, is deze techniek voorbehouden aan een derdelijnscentrum met expertise op het gebied van transplantatiechirurgie.Ovariumsupressie tijdens chemotherapie met als doel het verlies van de eicelvoorraad te beperken is controversieel. Hormoontherapie met behulp van GnRh analogen of orale anticonceptiva heeft tot op heden niet geleid tot behoud van de ovariele reserve. De ovariele reserve bestaande uit met name primordiale follikels is niet hormoonafhankelijk.
Het invriezen van embryo's is een bewezen effectieve en veilige procedure, zoals toegepast bij de IVF techiek. Vanwege de ruime ervaring die met deze techniek is opgedaan is de kans op een doorgaande zwangerschap 18,6 % per ontdooid embryo. Daarmee heeft deze behandeling waar mogelijk de voorkeur echter is gecompliceerd door de noodzaak van hormonale stimulatie ter voorbereiding van het invriezen van de embryo's, wat 2 tot 3 weken duurt. Indien echter hormonale stimulatie ongewenst is en/of een partner ontbreekt, is de patiente aangewezen op cryopreservatie van ovariumweefsel. Deze fertiliteitspreservatie behandeling verkeert nog in de experimentele fase waarbij middels een laparoscopische procedure ovariumweefsel wordt verkregen en ingevroren middels een vaststaand protocol. Anticiperend beleid lijkt gerechtvaardigd vanwege hoopvolle ontwikkelingen. Tot op heden zijn .....kinderen geboren middels spontane zwangerschappen en ..... kinderen met behulp van IVFna terugplaatsing van ontdooid ovarium weefsel. Toepassingen zoals cryopreservatie van een intact ovarium inclusief de vascularisatie, of vitrifidatie van oocyten zijn in opkomst.
Een vroegtijdige verwijzing naar een gespecialiseerd centrum, voortdurend multidisciplinair overleg en ervaring met fertiliteitspreservatie technieken zijn minimale voorwaarden voor een voorspoedig klinisch traject. Naast het mogelijk voorkomen van infertiliteit lijkt er ook een duidelijk positieve uitwerking van het bespreken en uitvoeren van fertiliteitspresevatie te zijn. Goede en volledige informed consent ten aanzien van overwegingen van behandeling, de prognose en de verwachtingen van de patient zijn hierbij vereist.
Door toename van de lange termijn overleving van kinderen en vrouwelijk patiënten met kanker wordt aandacht voor behoud van fertiliteit en kwaliteit van leven belangrijker. Bespreking en uitvoering van fertiliteitspreservatie is verantwoord mits dit in een centrum met expertise, bij voorkeur in een onderzoeksetting, plaats vindt. Het voorkomen van niet te realiseren verwachtingen en bespreken van de mogelijkheden en risico's zijn hierbij vereisten. Verder onderzoek ter verbetering van fertiliteitspreservatie is noodzakelijk en onderzoek naar de psychosociale aspecten ervan wordt aanbevolen
Overzicht fertiliteitspreservatie bij vrouwelijke patiënten
| Periode |
Behandeling |
| |
Standaard |
Experimenteel |
| Voor puberteit |
Ovarium afscherming Ovarium transpositie |
Hormoon therapie |
| Na puberteit |
Ovarium transpositie |
Hormoon therapie |
| |
Cryopreservatie embryo's |
Cryopreservatie oöcyten |
| |
|
Cryopreservatie ovariumweefsel |
Is behandelingen toepasbaar bij chemotherapie of totale lichaamsbestraling
Behandelingen
| spoed IVF: |
UMC Groningen UMC Nijmegen Isala Klinieken Zwolle UMC Maastricht St Elisabeth Ziekenhuis Tilburg Catharina Ziekenhuis Eindhoven UMC Utrecht AMC Amsterdam VUMC Amsterdam LUMC Leiden Reinier de Graaf Groep Delft EMC Rotterdam MC Kinderwens, Leiderdorp |
invriezen ovariumweefsel: |
UMC Groningen UMC Nijmegen LUMC Leiden EMC Rotterdam |
| invriezen oocyten: |
AMC Amsterdam VUMC Amsterdam UMC Utrecht UMC Nijmegen Isala klinieken Zwolle EMC Rotterdam St. Elisabeth ziekenhuis Tilburg LUMC Leiden MC Kinderwens, Leiderdorp UMC Groningen
|
Informatie bij verwijzing:
Flyer fertiliteitspreservatie
Formulier Fertiliteitspreservatie
Links
Centraal BegeleidingsOrgaan The International Society for Fertility Preservation European Society of Human Reproduction and Embryology